Bojary w lutym

Bojary to taka część Białegostoku, którą magistrat chętnie chwali się w folderach turystycznych, a jednocześnie sukcesywnie zezwala na jej niszczenie. To taki białostocki paradoks – promujmy ideę idyllicznej osady-ogrodu w centrum miasta, ale pozwalajmy deweloperom zawłaszczać kolejne działki w jej obrębie. Dlatego z coraz mniejszą chęcią wybieram się tam na spacery. Za dużo złości i nerwów, a jednocześnie świadomość, że i tak nic się na ten regres nie poradzi. Na blogu przewinęło się już sporo zdjęć Bojar, które znajdziecie tutaj. Znalazłam jeszcze kilka obrazków z lutego 2017 roku. Przechodziłam przez Bojary z osiedla Piasta na Pałacową. Padał deszcz, było zimno, ale mimo wszystko wyciągnęłam aparat i uwieczniłam to i owo z myślą z tyłu głowy, że być może podczas kolejnego spaceru już tych wszystkich szczegółów nie zobaczę… Bo jakiś dom spłonie, bo małe dzieło sztuki zniknie. Polityka miasta wobec drewnianej zabudowy jest bezwzględna, o czym przekonać się mogliśmy w wyemitowanym niedawno materiale TVP Białystok: Problem z zachowaniem drewnianej architektury W związku z tym naprawdę dość osobliwe wydaje się wytyczanie turystycznego Szlaku Architektury Drewnianej, który opracowała kilka lat temu zewnętrzna firma i w ramach którego w mieście zamontowano metalowe tablice informacyjne przy wartościowych obiektach (spośród których nie wszystkie do dziś przetrwały). Myślę, że dość dobitnie podsumował to Jakub Porada w krótkim filmiku z jednodniowej wycieczki do Białegostoku – Bojary z perspektywy turysty nie są żadną magiczną enklawą czy miastem-ogrodem. I naprawdę się tej reakcji nie dziwię.

Jeżeli chcecie poczytać o historii Bojar, zajrzyjcie do Ani z bloga Białystok subiektywnie: Bojary. Od wsi do dzielnicy białostockich elit. Część 1. Początki Bojar i śledźcie jej kolejne wpisy na ten temat.

Ja tymczasem mam kilka zdjęć z początku 2017 roku. Mam nadzieję, że wszystko, co wtedy uwieczniłam, wciąż jeszcze istnieje.

Jedno z ładniejszych okien na Bojarach:

Typowy dom drewniany z ulicy Koszykowej:

Bojarska kapliczka:

Trochę sztuki:

IMG_7585

Wyremontowany dom przy ulicy Wiktorii. Jedna z trzech siedzib Galerii Sleńdzińskich:

Marszałek w jednym z bojarskich ogrodów:

 

Reklamy

Magiel niekoniecznie towarzyski

W dzisiejszych czasach coraz trudniej o dobrego rzemieślnika. Coraz więcej ludzi wyrzuca stare przedmioty, zamiast spróbować je naprawić. Ja jestem w tej materii bardzo konserwatywna, ponieważ staram się korzystać z ubrań, galanterii czy obuwia jak najdłużej, dzięki czemu znam chyba wszystkie lepsze zakłady szewskie, krawieckie czy kaletnicze w okolicy. Mam na przykład dosłownie trzy skórzane torebki, o które dbam i które oddaję raz na jakiś czas na mały „przegląd” do kaletnika. A o dobrego kaletnika też już coraz trudniej. W Białymstoku jest jednak fajne miejsce, które od lat cieszy się dobrą renomą i gdzie na pewno znajdziemy poszukiwanego przez nas rzemieślnika. Mowa oczywiście o pasażu Rzemieślnik przy ulicy Bema 11, który kilka lat temu doczekał się nawet swojej strony internetowej: Bema 11.

Niedawno Kamila przypomniała mi jednak o istnieniu innej instytucji, która lata świetności ma już pewnie za sobą, ale wciąż jeszcze można z niej skorzystać. Magiel! Kiedy to ostatni raz byłam u magla? Chyba jeszcze jako dziecko. Pamiętam, jak jeździłyśmy z babcią do magla na ulicy Białostoczek 7. Cała spacerówka wypchana pościelą i obrusami do prasowania, a Ania jak królewna na tronie na samej górze :) Przebłyski wspomnień wracają do dziś, choć miałam wtedy ledwie 3 lata z kawałkiem. Pamiętam, że magiel mieścił się w piwnicy we wspomnianym bloku. Do dziś można tam znaleźć tabliczkę z informacją, że takie usługi są tam świadczone. Również w Internecie natykam się na ten adres podczas wyszukiwania magla w Białymstoku. Czy ktoś z Was wie, czy zakład wciąż działa?

PS Niedawno udałam się do magla w Warszawie. Też taki stary, z tamtej epoki. Nie lubię prasować, poza tym w domu nigdy nie wyprasuję pościeli perfekcyjnie. Klimat w zakładzie przeniósł mnie momentalnie do lat mojego dzieciństwa. A pościel od magla to jednak zupełnie inna bajka :) Już zbieram paczkę na kolejną wizytę!

lokalny patriotyzm – część III

Już prawie dwa lata minęły od ostatniego z moich postów poświęconych produktom regionalnym z Białegostoku i Podlasia. Przez ten czas nie zmieniło się jednak moje podejście w kwestii zakupów – wciąż staram się być świadomym konsumentem i z radością wspieram wartościowe produkty i przedsięwzięcia rodem z Podlasia. Podobnie jak w części pierwszej oraz drugiej chciałabym podzielić się z Wami moimi spostrzeżeniami. Wybór towarów i usług jest oczywiście subiektywny, ponieważ to, co na przykład smakuje mi, może wydać się komuś innemu zupełnie nieatrakcyjne. Na szczęście mamy wolność wyboru i każdy kupuje to, co mu odpowiada.

Z przykrością stwierdzam, że na przestrzeni ostatnich kilku lat zniknęły niektóre produkty, o których pisałam we wcześniejszych postach. Ta Agrovita, którą widzicie w sklepach, nijak ma się do tej białostockiej sprzed lat. To zjawisko tym bardziej utwierdza mnie w przekonaniu, że trzeba wspierać lokalnych producentów, ponieważ co innego taki zwykły szary człowiek może w gruncie rzeczy zrobić dla swojego regionu?

  1. Kefir naturalny 0% tłuszczu SM Łapy

To obok łapskiego masła mój ulubiony produkt z tej firmy. Ku mojej radości jest dostępny w niektórych sklepach w Warszawie, dzięki czemu mogę go spożywać regularnie. Przed wypiciem musimy naprawdę energicznie wstrząsnąć butelką, ponieważ w kefirze są właściwe mu grudki. Z tej samej SM polecam Wam jeszcze śmietanę 18%. Jej niestety nie widziałam nigdzie w Warszawie, dlatego podczas gotowania korzystam z tej z Piątnicy lub Sokółki.

źródło

2. Masło OSM Hajnówka

Ciężkie czasy nastały dla miłośników masła. Ceny poszybowały w górę – nie tylko w Polsce, ale i w innych krajach UE. Cóż począć. Nie zrezygnuję z masła na rzecz jakichś margaryn i miksów. Co więcej, uparcie kupuję moje ulubione masło z Łap, a w przypadku jego braku to hajnowskie. Przy okazji wspomnę jeszcze, że ser biały z Hajnówki również należy do moich ulubionych produktów spożywczych.

źródło

3. Piwo z Browaru Słodowy Dwór

Dopóki nie spróbowałam piwa z Harasimowicz, uważałam, że piwo z białostockiego Browaru Gloger jest niezłe. Jednak piwa z małej wsi pod Dąbrową Białostocką są w tym momencie chyba najciekawszym napojem tego rodzaju, który powstaje w regionie i który można zakupić w wybranych miastach i sklepach w kraju. Oczywiście warto podkreślić również walory wizualne – etykiety i nazwy trunków są wyjątkowe i bardzo związane z Podlasiem i Suwalszczyzną, za co należy się wielki plus.

PS Wiem, że coraz więcej osób tworzy piwo w domu i tonem znawcy chętnie krytykuje wszelkie produkty jakichkolwiek browarów. Ja jednak na zabawę w domowy browar nie mam ani czasu, ani ochoty, dlatego kupuję to, co znajdę na sklepowych półkach.

źródło

4. Oranżada Krynka

Czasem każdy z nas ma ochotę na coś niezdrowego. Oby nie za często, ale raz na jakiś czas można sobie pozwolić na takie zachcianki. Oprócz wody źródlanej Krynka, która obecna jest w naszym domu, muszę wspomnieć też o ich kultowej oranżadzie w szklanych butelkach. Do dziś pamiętam, że całkiem niechcący okazała się hitem na naszym weselu i dość szybko zaczęliśmy żałować, że kupiliśmy jej tak mało ;)

źródło

5. Mydło naturalne SVOJE

Nie samym jedzeniem i piciem człowiek żyje. Od paru lat obserwujemy zwrot ku kosmetykom naturalnym, coraz więcej osób kupuje je świadomie i czyta etykiety. Dlatego warto podkreślić, że mamy w Białymstoku firmę produkującą prawdziwie naturalne mydła, w tym takie unikaty jak na przykład mydło żubrowe :) Zachęcam Was do zapoznania się z ofertą sklepu SVOJE.

6. Książki z Fundacji Sąsiedzi

Moda na reportaż trwa. Chętnie czytamy książki poświęcone bliższym i dalszym zakątkom naszego globu, jak grzyby po deszczu pojawiają się kolejne pozycje zaliczane do popularnej ostatnio literatury faktu. Sama łapię się na tym, że czytam głównie reportaże, a dawno nie sięgnęłam już po tradycyjną powieść. Ostatnia wizyta w bibliotece (Tak, wreszcie się zapisałam do biblioteki, ponieważ zaczęło mi brakować miejsca na książki! Janusz patrzył na mnie podejrzliwie, kiedy kurier dostarczał do domu kolejne przesyłki z księgarni internetowych, a mama stwierdziła, że chyba w końcu powinnam przejrzeć książki, które już mam, bo nie mogę ich składować w moim pokoju w nieskończoność…) skończyła się tak samo. Poszłam z zamiarem wypożyczenia powieści, a wróciłam z sześcioma księgami z gatunku reportaż… Dlatego tym bardziej polecam Wam ofertę wydawnictwa Fundacja Sąsiedzi. Znajdziecie tam liczne reportaże oraz albumy poświęcone Podlasiu oraz szeroko pojętemu Wschodowi. Fundacja Sąsiedzi mieści się w Białymstoku.

7. Dary Natury

Od nich polecam właściwie wszystko – od zwykłych herbatek ziołowych po oleje i przyprawy bez chemii. Nie polecam tylko zamówień przez Internet (zapewne część z Was pamięta moje przeboje z tą firmą…). Na szczęście towary z logo Darów Natury dostępne są w wielu sklepach stacjonarnych (również w Warszawie), więc można je zakupić drogą tradycyjną.

To dzisiejsza szczęśliwa siódemka :) A jakie są Wasze typy? Co regionalnego polecacie? Czekam w napięciu na Wasze wskazówki.

Ania – lokalna patriotka :)

 

„Północne Podlasie, Wschodnie Mazowsze”

Wakacje już za nami, o czym dość dobitnie przypomina aura za oknem. Zwykle również wrzesień i październik zachęcają do chociażby weekendowych wycieczek po okolicy, jednak chwilowo możemy co najwyżej powspominać, jak było jeszcze tydzień temu i liczyć na rychłe polepszenie pogody.

W dobie Internetu większość informacji o atrakcjach turystycznych znajdziemy na licznych stronach www, podróżniczych blogach czy innych portalach, jednak ja wciąż pozostaję wierna jednej starej książce, która może nie jest już do końca aktualna, ale bardzo obszernie przedstawia tereny wokół Białegostoku, dokąd można wybrać się na krótki wyjazd. Mam ją już od wielu lat i wciąż jeszcze potrafi mnie czymś zaskoczyć. Nie jest to z pewnością wydawnictwo atrakcyjne wizualnie – nie ma tu kolorowych zdjęć i zajmującej szaty graficznej. Jest za to dużo treści, więc jeśli lubicie czytać, powinniście zaprzyjaźnić się z tą książką.

W tym dość staromodnym przewodniku znajdziemy liczne trasy zwiedzania, które można zrealizować w całości lub fragmentarycznie. Brawa dla autorów za pełne ciekawostek teksty i wstawki poświęcone historii lub przyrodzie. Oczywiście należy przymknąć oko na dane statystyczne – liczba mieszkańców nie jest przecież najważniejsza :)

Książka jest wciąż do kupienia w księgarniach internetowych. W tej samej serii ukazała się także między innymi „Suwalszczyzna, Zaniemenie”.

 

„Białystok. Miasto magiczne”

Zdarza mi się czasami przejrzeć aukcje internetowe w poszukiwaniu starych książek o Białymstoku lub Podlasiu. W ten sposób weszłam już w posiadanie kilku ciekawych wydawnictw, o których świat zapomniał, a które eksponuję teraz z dumą na mojej półce z literaturą regionalną. Ostatnio natknęłam się na album „Białystok. Miasto magiczne”. Wielokrotnie przeglądałam go w księgarniach, jednak cena regularna trochę odstraszała. Dlatego z tym większą radością zakupiłam tę książkę używaną w jednym z antykwariatów wysyłkowych. Atrakcyjna cena tylko utwierdziła mnie w przekonaniu, że to jest ten moment, kiedy powinnam wreszcie nabyć ten wyjątkowy album na własność i dorzucić go do pokaźnej już biblioteczki.

Księga jest ogromna, waży ponad 3 kilogramy! W środku znajdziemy wiele zdjęć archiwalnych, teksty przygotowane przez profesora Dobrońskiego i oczywiście zdjęcia współczesne. Różnią się one jednak od większości tych, z którymi stykamy się na co dzień, ponieważ w większości zostały wykonane z lotu ptaka, a właściwie z… balonu :) Zdjęcia zawdzięczamy panu Bernardowi Banaszukowi, który pasję latania balonem połączył z pasją fotografowania. Możemy zatem przyjrzeć się siatce ulic i detalom architektonicznym z innej niż zwykle perspektywy. Albumowi towarzyszyła również wystawa „Balonem nad Białymstokiem” prezentowana w ratuszu.

Polecam ten album wszystkim miłośnikom miasta, którzy mimo technicznego postępu wciąż chętnie oglądają zdjęcia nie tylko na ekranie, lecz również na papierze.

Białystok widziany oczami Niemca

Swego czasu interesowały mnie książki niemieckojęzycznych autorów poświęcone Polsce i Polakom. Napisałam na ten temat kilka naukowych tekstów, odnosząc jednocześnie wrażenie, że większość z tych opisów Polski koncentruje się na tych samych miejscach, tradycjach, cechach i przywarach. Zupełnie jakby ich autorzy czerpali nie tylko ze swoich osobistych doświadczeń, ale także z doświadczeń kolegów po fachu. Takie przelewanie z pustego w próżne, żonglowanie popularnymi motywami i nie zawsze udana próba podważenia królujących za Nysą i Odrą stereotypów.

Z tym większą radością zakupiłam już pewien czas temu publikację Matthiasa Kneipa pod tytułem „Reise in Ostpolen. Orte am Rand der Mitte”, która ukazała się w 2011 roku i jest niejako kontynuacją książek „Grundsteine im Gepäck. Begegnungen mit Polen” (2002) oraz „Polenreise. Orte, die ein Land erzählen” (2007). Już na podstawie samej okładki jesteśmy w stanie dużo powiedzieć o doborze celów podróży. O ile wcześniejsze części skupiają się głównie na tych miejscach, które mają w języku niemieckim swoje niemieckojęzyczne nazwy, o tyle kolejna ukazuje rejony Polski Wschodniej, zapomnianej i marginalizowanej również przez wielu Polaków. Warto podkreślić, że w 2016 roku ukazała się również książka poświęcona Polsce Zachodniej: „Reise in Westpolen. Orte, die Geschichte erzählen”.

Jak widzicie, Białystok został zakwalifikowany do Polski Wschodniej i miejsc pozostających poza centrum kraju. Trudno z tym polemizować, wszyscy chyba się zgodzimy, że zarówno ze względu na położenie geograficzne, jak również na wiele innych uwarunkowań, pozostaniemy chyba na zawsze właśnie „am Rand”.

Pewnie ciekawi Was, jak Białystok został przedstawiony niemieckiemu czytelnikowi. Czym może zaimponować? Z czego może być słynny? Otóż portret naszego miasta jest dość szczątkowy. W trakcie podróży z Pentowa do Kruszynian Kneip zahacza rzec można o Białystok. I skupia się właściwie na jednym aspekcie. Pod lupę bierze bowiem Ludwika Zamenhofa i język esperanto. Rozdział zatytułowany „Die Wiege des Doktor Esperanto” rozpoczyna się jednak od opisu ulicy Lipowej. Jej atmosfera przypomina narratorowi Newski Prospekt w Petersburgu, a nie warszawski Nowy Świat. Ulica jest jak na polskie standardy niesamowicie szeroka. Tak szeroka, że niejako na jej środku zmieścił się nawet ratusz (sic!). Budynki po obu stronach Lipowej są mniej więcej tej samej wysokości, co pozwala się lepiej skupić na tym, co widać w oddali. Pełno tu kawiarni i restauracji, a malarze uliczni oferują swoje usługi niejako na samym środku ulicy, ażeby choć trochę zapełnić tę niesamowitą przestrzeń. [Mamy zatem pierwsze nieścisłości – autor nie rozróżnia ulicy Lipowej i Rynku Kościuszki. Nihil novi…] Narratorowi towarzyszą podczas spaceru po Białymstoku rozmowy w języku polskim, rosyjskim i angielskim, dzięki czemu łatwiej może on sobie wyobrazić Białystok z XIX wieku, w którym przyszedł na świat i dorastał Ludwik Zamenhof. W informacji turystycznej narrator otrzymuje stosowne broszury i maszeruje po mieście śladami Ludwika. Na trasie znajduje się popiersie Zamenhofa ze skweru przy ulicach Białówny i Malmeda, mural na bloku przy dawnym domu Doktora Esperanto, który niespecjalnie przypada narratorowi do gustu, Centrum Ludwika Zamenhofa z wystawą multimedialną i budynek obecnego VI LO, gdzie kiedyś uczył się Ludwik. Po spacerze narrator zagląda jeszcze do Muzeum Wojska i udaje się z powrotem do centrum miasta, gdzie próbuje zamówić kawę w języku esperanto. Bez skutku. Ostatecznie nie dowiadujemy się, czy winę za to fiasko ponosi zbyt słaba znajomość esperanto, czy może jednak zły nastrój kelnerki.

Przyznam szczerze, że w moim prywatnym odczuciu Białystok został przedstawiony najsłabiej ze wszystkich podlaskich miejscowości odwiedzonych przez Kneipa. O wiele ciekawiej czytało mi się rozdziały o Bugu, Białowieży, białoruskich wsiach na Podlasiu, Grabarce, Narwiańskim Parku Narodowym, Tykocinie, Pentowie, Kruszynianach oraz te skupiające się na kilku atrakcjach północnej części województwa: Kanale Augustowskim, Czarnej Hańczy i Sejnach. Czy jest to wina samego Białegostoku, który przyjezdnym ma zbyt mało do zaoferowania? Czy to jedynie subiektywna wizja Matthiasa Kneipa?


Dr Matthias Kneip urodził się w 1969 roku w Ratyzbonie. Jest aktywnym pisarzem, dziennikarzem, działa także naukowo w Niemieckim Instytucie Kultury Polskiej w Darmstadt. Jest również autorem książek do nauki języka polskiego. Pełną listę jego publikacji znajdziecie tutaj. W dniach 27-28.10.2017 roku będzie można spotkać się z Matthiasem Kneipem w Krakowie, gdzie zaprezentuje swoje najnowsze książki. W polskim tłumaczeniu ukazała się niedawno książka „111 powodów, by kochać Polskę. Wyznania niemieckiego pisarza” (w Niemczech wyszło już jej trzecie rozszerzone i uaktualnione wydanie), o której to i owo możecie przeczytać na stronie katowickiego oddziału Gazety Wyborczej: Za co Niemiec kocha Polskę i Śląsk? Jest aż 111 powodów

Mural „Tkana opowieść”

Niedawno miłośników sztuki ulicznej zelektryzowała wiadomość, że w Białymstoku powstaje kolejny mural w ramach lubianej przez wielu akcji Folk on the Street. „Tkana opowieść o chłopcu i pieczeniu chleba” prawdopodobnie nie zdobędzie statusu muralu kultowego, jakim cieszy się od kilku lat słynna już nie tylko w Polsce Dziewczynka z konewką autorstwa Natalii Rak. Malowidło z ulicy Radzymińskiej 18 jest jednak największym muralem inspirowanym kulturą ludową w Polsce i choćby dzięki temu ma szansę zapisać się w annałach polskiej historii street artu. Warto podkreślić, że jest to już drugi mural, który ozdabia osiedle Białostoczek i został ulokowany niemalże w jego centrum. Mianem pierwszego muralu na moim osiedlu może poszczycić się malowidło „Balans” na ścianie Zespołu Szkół Elektrycznych przy ulicy 1000-lecia Państwa Polskiego:

Zdjęcie pochodzi ze strony Gazety Współczesnej i zostało wykonane przez Andrzeja Zgieta

Twórcami „Tkanej opowieści” są artyści z białoruskiej grupy TAKTAK, którzy świadomie sięgnęli po męską postać, aby Dziewczynka z konewką miała w Białymstoku kolegę. Mnie urzeka jednak nie sama postać chłopca, lecz przedstawiona w górnej części muralu tkanina dwuosnowowa i to jej chciałabym poświęcić więcej uwagi.

Myślę, że wielu z Was ma w domu lub w rodzinie narzuty, makatki lub bieżniki wykonane techniką dwuosnowową. W mojej rodzinie zachowało się ich trochę, przy czym odkąd sięgnąć pamięcią, była to rodzina mieszczańska. Zatem nawet jeśli nie macie babci lub prababci na podlaskiej wsi, szanse na znalezienie takich dzieł w rodzinnych zbiorach nie są równe zeru. U nas zachowały się właśnie wspomniane narzuty, a u dziadka w domu do dziś wisi na ścianie wielka beżowo-brązowa makatka z frędzlami. Stosunkowo późno zrozumiałam, że tkanina dwuosnowowa nie jest wytworem ogólnopolskiej sztuki ludowej, lecz tej podlaskiej. Zagłębiem, z którego wywodzą się te pożądane przez wielu dzieła sztuki, są okolice Janowa w powiecie sokólskim oraz okolice Korycina. Na stronie Portalu Turystycznego Bagien Biebrzańskich znajdziecie krótki i przystępny opis dotyczący wytwarzania janowskich dywanów oraz dane kontaktowe do pań, które je tkają. Warto podkreślić, że to, co my postrzegamy w kategoriach tradycyjnego rękodzieła i czego często nie doceniamy, może zachwycić na drugim końcu świata, czego dowodem jest ogromne zainteresowanie tkaniną dwuosnowową w… Japonii. Boom na tę tkaninę w Kraju Kwitnącej Wiśni zawdzięczamy prawdopodobnie pani Izumi Fujita, która ją tam rozpropagowała. Dzięki zorganizowanym przez nią wystawom sztuki ludowej w Japonii, janowskie tkaniny przebiły się do świadomości Japończyków, co przełożyło się z kolei na wzmożone zainteresowanie samą techniką wytwarzania podlaskich dzieł sztuki. Szacuje się, że tylko do samej Japonii sprzedano już około dwóch tysięcy tych tkanin. Na Podlasie ściągają też zafascynowane naszymi tkaninami Japonki i biorą udział w specjalnie dla nich organizowanych warsztatach tkackich: Japończycy pokochali dywany podlaskich tkaczek, Japonki zafascynowane tkaniną dwuosnowową odwiedziły Korycin. Zachęcam Was również do wysłuchania nowego reportażu Polskiego Radia Białystok pod tytułem Dwuosnowa eksportowa. Również w kolekcji dywanów białostockiej fabryki Agnella znajdziecie cztery silnie inspirowane wzorami znanymi z tkanin dwuosnowowych. Osada, Polowanie, Echo i Krasa (do pobrania katalog Folk) wyglądają naprawdę ciekawie i spokojnie można je skomponować z lubianym dziś przez wielu stylem skandynawskim.

Wzór widoczny na białostockim muralu stworzyła pani Lucyna Kędzierska z Wasilkowa. Nie jest to jednak jedyny tego typu obiekt o województwie nawiązujący do techniki dwuosnowowej. W Korycinie stanęły już stojaki na rowery inspirowane tym wzornictwem. Co ciekawe, podobne mają pojawić się w gminie Janów i w samym Białymstoku. W Korycinie powstanie również mural z motywami znanymi z tkanin. Folk on the Street!